Το πρόβλημα της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας

Η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας δεν καταστράφηκε σε μία δραματική πυρκαγιά, όπως συνήθως λέγεται η ιστορία. Έσβησε μέσα σε αιώνες, από φωτιές, περικοπές, παραμέληση, και την αργή αδιαφορία ανθρώπων που υπέθεταν πως κάποιος άλλος τη φρόντιζε. Αυτή είναι η πιο τρομακτική εκδοχή, γιατί είναι αυτή που επαναλαμβάνεται.

Το μοτίβο είναι απλό: η ανθρωπότητα μαζεύει τη γνώση της σε ένα εντυπωσιακό μέρος, το θαυμάζει, και μετά το χάνει, γιατί το ένα μέρος είναι ένα και μόνο σημείο αστοχίας και ο χρόνος έχει υπομονή.

Δεν σταματήσαμε ποτέ να χτίζουμε Αλεξάνδρειες

Κάθε γενιά χτίζει μια καινούργια και βάζει το ίδιο στοίχημα. Το μεσαιωνικό μοναστήρι. Το εθνικό αρχείο. Το κουτί με τις φωτογραφίες στην ντουλάπα. Σήμερα είναι ο λογαριασμός στο σύννεφο, το κοινωνικό προφίλ, το τηλέφωνο που κρατά κάθε φωτογραφία των παιδιών σου πίσω από έναν κωδικό που ξέρεις μόνο εσύ.

Καθένα μοιάζει μόνιμο από μέσα. Καθένα απέχει μία φωτιά, μία χρεοκοπία, έναν ξεχασμένο κωδικό, μία βλάβη από τη σιωπή. Η τεχνολογία αλλάζει· το σχήμα του λάθους όχι.

Γιατί το «απλώς κράτα αντίγραφο» δεν είναι η απάντηση που νομίζουν

Το ένστικτο λέει: φτιάξε ένα αντίγραφο. Καλό ένστικτο, ελλιπές. Ένα αντίγραφο που κανείς δεν επαναφέρει ποτέ είναι ελπίδα, όχι αντίγραφο. Ένα αντίγραφο στο ίδιο κτίριο με το πρωτότυπο καίγεται μαζί του. Ένα αντίγραφο σε μορφή που κανένα μελλοντικό πρόγραμμα δεν ανοίγει είναι ένα κλειδωμένο κουτί με το κλειδί μέσα.

Η πραγματική αντοχή δεν είναι ένα ηρωικό αντίγραφο. Είναι πολλά αντίγραφα, σε ανοιχτές μορφές, σε ανεξάρτητα μέρη, που ελέγχονται τακτικά, με κάποιον υπεύθυνο να τα παραδώσει παρακάτω. Η διαφύλαξη είναι πρακτική, όχι προϊόν που αγοράζεις μια φορά και ξεχνάς.

Τα τρία πράγματα που χρειάζεται μια καταγραφή για να επιζήσει του μοτίβου

Πλεονασμός: περισσότερα από ένα αντίγραφα, σε περισσότερους από έναν οργανισμούς, σε περισσότερα από ένα μέρη, ώστε καμία καταστροφή να μην τα φτάνει όλα. Ανοιχτές μορφές: απλές, τεκμηριωμένες δομές που ένα πρόγραμμα γραμμένο σε έναν αιώνα θα διαβάζει ακόμα, όχι ένα ιδιόκτητο αρχείο που πεθαίνει με το λογισμικό του. Απόδειξη αλλοίωσης: ένας τρόπος να αποδειχθεί ότι ένα αντίγραφο δεν πειράχτηκε στα κρυφά, ώστε ένα σωσμένο αντίγραφο να μπορεί να εμπιστευθεί και όχι απλώς να βρεθεί.

Το you.wiki είναι χτισμένο γύρω από ακριβώς αυτά τα τρία. Το αρχείο είναι απλά, δομημένα δεδομένα που διαβάζει ο καθένας. Αντιγράφεται σε ανεξάρτητους παρόχους σε τακτά διαστήματα και μπορεί να εξαχθεί ολόκληρο ανά πάσα στιγμή. Ένα ημερήσιο αποτύπωμα όλου του αρχείου γράφεται σε δημόσιο blockchain, ώστε αν ποτέ ξαναγραφόταν η ιστορία, ο καθένας να μπορεί να το αποδείξει. Τίποτα από αυτά δεν είναι λαμπερό. Η αντοχή σπάνια είναι.

Το νόημα του να θυμόμαστε τη φωτιά

Λέμε την ιστορία της Αλεξάνδρειας όχι από νοσταλγία αλλά ως προειδοποίηση που συνεχίζουμε να αγνοούμε. Η γνώση του αρχαίου κόσμου χάθηκε γιατί έξυπνοι άνθρωποι εμπιστεύτηκαν ένα και μόνο όμορφο κτίριο. Η καταγραφή της δικής σου ζωής, και της οικογένειάς σου, αξίζει ένα διαφορετικό στοίχημα: όχι ένα μέρος, όσο εντυπωσιακό κι αν είναι, αλλά μια αλυσίδα φύλαξης χωρίς κρίκο που να μπορεί να καεί.